Incydent wycieku danych
Morele.net
morele.net
- Data ataku
2018
- Ujawnienie incydentu
grudnia 2018
- Okres danych
- Nie ustalono
- Skala incydentu
- Około 2 200 000 osób
Zakres danych
- Imiona i nazwiska · potwierdzone
- Adresy e-mail · potwierdzone
- Numery telefonów · potwierdzone
- Adresy zamieszkania · potwierdzone
- Numery PESEL · potwierdzone
- Dane dokumentów tożsamości · potwierdzone
- Hasła · potwierdzone
Publikacja danych
- Nie ustalono
Wyciek danych z Morele.net to jeden z największych wycieków z polskiego sklepu
W grudniu 2018 roku Morele.net, jeden z największych sklepów z elektroniką w Polsce, poinformował klientów o nieuprawnionym dostępie do bazy danych. Według UODO sprawca dotarł do danych około 2,2 mln klientów, a dla około 35 tys. osób także do danych z wniosków ratalnych, w tym PESEL i informacji o dochodach.
Sprawa wróciła w 2026 roku. 30 stycznia prokurator przedstawił zarzuty 29-letniemu Polakowi, który przyznał się do włamania i złożył obszerne wyjaśnienia.
Kogo dotyczy wyciek z Morele.net
Wyciek objął nie tylko klientów samego Morele.net.
Ta sama baza obsługiwała sklepy z grupy, między innymi hulahop.pl, amfora.pl, pupilo.pl, trenujesz.pl, motoria.pl, digitalo.pl, ubieramy.pl, meblujesz.pl i budujesz.pl. Kto miał konto w którymkolwiek z nich przed grudniem 2018 roku, mógł znaleźć się w bazie. Adres e-mail można sprawdzić w serwisie Have I Been Pwned, który ma ten wyciek w swojej bazie.
Co wyciekło z Morele.net
Zakres danych różni się dla zwykłych klientów i osób, które składały wniosek o raty.
| Dane | Kogo dotyczy | Znaczenie |
|---|---|---|
| Imię, nazwisko, e-mail, telefon | około 2,2 mln klientów | phishing i fałszywe SMS-y |
| Adres doręczeń | około 2,2 mln klientów | fałszywe przesyłki i dopłaty |
| Skróty haseł | klienci z kontem | próby logowania w innych serwisach |
| PESEL, seria i numer dowodu | około 35 tys. wnioskujących o raty | ryzyko wyłudzenia kredytu |
| Wykształcenie, dochód, koszty utrzymania, stan cywilny | około 35 tys. wnioskujących o raty | bardzo wiarygodne oszustwa finansowe |
| Dane kart płatniczych | nie wyciekły | brak informacji o wycieku |
Hasła były zapisane jako skróty md5crypt, czyli algorytmem, który dziś uchodzi za słaby. Hasło używane w Morele.net w 2018 roku trzeba uznać za ujawnione, a jeśli działa jeszcze gdzie indziej, zmienić je na unikalne, na przykład z generatorze haseł bynet.pl.
Szantaż, kara UODO i zarzuty po ośmiu latach
Ta sprawa ma wyjątkowo długi ciąg dalszy.
Po włamaniu sprawca próbował sprzedać sklepowi bazę za około 200 tys. zł, ale Morele.net nie zapłacił i zamiast tego zachęcał klientów do zmiany haseł. W 2019 roku Prezes UODO nałożył na spółkę karę ponad 2,8 mln zł za niewystarczające zabezpieczenia, w tym brak reakcji na nietypowy ruch w sieci. Pierwsze śledztwo umorzono, bo nie udało się ustalić sprawcy, ale CBZC wróciło do sprawy i dzięki współpracy z pokrzywdzonym zidentyfikowało podejrzanego.
Oszustwa po wycieku z Morele.net
Krótko po wycieku przestępcy zaczęli wykorzystywać dane do wyłudzeń.
Najczęstszy scenariusz to SMS o dopłacie do zamówienia albo wstrzymanej przesyłce z linkiem do fałszywej bramki płatniczej. Osoby z wniosków ratalnych mogą dostawać telefony od rzekomych doradców kredytowych, którzy znają ich dochód i PESEL. Dane z tak dużego wycieku krążą latami i trafiają do zbiorów łączonych z innymi wyciekami.
SMS o niedopłacie do zamówienia z Morele albo telefon od doradcy, który zna Twoje zarobki i proponuje konsolidację rat, to scenariusze typowe dla tego wycieku. Płatności sprawdzaj na koncie w sklepie, a oferty kredytowe tylko w swoim banku.
Przebieg incydentu Morele.net
Od ataku do postawienia zarzutów minęło ponad siedem lat.
- W nocy z 17 na 18 grudnia 2018 roku Morele.net informuje klientów o nieuprawnionym dostępie do danych.
- W grudniu 2018 roku sprawca próbuje sprzedać sklepowi bazę, sklep odmawia.
- We wrześniu 2019 roku Prezes UODO nakłada na Morele.net karę ponad 2,8 mln zł.
- Pierwsze postępowanie karne zostaje umorzone z powodu niewykrycia sprawcy.
- 30 stycznia 2026 roku 29-letni Polak słyszy zarzuty z art. 267 Kodeksu karnego i przyznaje się do winy.
Wyciek danych z Morele.net w skrócie
W 2018 roku wyciekły imiona, nazwiska, e-maile, telefony, adresy i skróty haseł około 2,2 mln klientów Morele.net i sklepów z grupy, a dla około 35 tys. osób także PESEL, dane dowodu i informacje o dochodach. W 2026 roku podejrzany usłyszał zarzuty. Stare hasło z Morele.net trzeba uznać za ujawnione, a osoby z wniosków ratalnych powinny zastrzec PESEL. Rekomendacje poniżej pokazują, co zrobić.
Rekomendacje
-
Zastrzeż PESEL, jeśli kupowałeś na raty
Dla około 35 tys. osób wyciekły PESEL, dane dowodu i informacje o dochodach z wniosków ratalnych. Zastrzeżenie w aplikacji mObywatel blokuje kredyt na Twoje dane.
Jak zastrzec PESEL -
Chroń dane dokumentu
Jeśli ujawniono dane Twojego dokumentu, sprawdź oficjalną procedurę jego ochrony. Przy podejrzeniu kradzieży tożsamości zgłoszenie może prowadzić do unieważnienia dowodu osobistego - przed zgłoszeniem zapoznaj się ze skutkami.
Procedura dotycząca dowodu osobistego -
Zmień hasło z Morele.net wszędzie, gdzie jeszcze działa
Skróty haseł zapisano słabym algorytmem md5crypt. Jeśli to samo hasło działa w innych serwisach, ustaw tam nowe, unikalne hasło.
Generator haseł bynet.pl -
Ostrożność
Uważaj na wiadomości i rozmowy, w których ktoś wykorzystuje znajomość Twoich danych, aby wzbudzić zaufanie. Sprawdzaj nadawcę niezależnym kanałem. Nie przekazuj haseł ani kodów pod presją.
-
Dwuetapowa weryfikacja
Włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe na kontach, które je oferują, zwłaszcza w poczcie. Dodatkowy składnik utrudnia dostęp osobie, która poznała hasło. Nie udostępniaj kodów logowania innym osobom.
Jak włączyć weryfikację dwuetapową -
Monitorowanie kont
Sprawdź historię logowań, aktywne sesje i dane odzyskiwania swoich kont. Jeśli zauważysz nieznaną aktywność, zakończ obce sesje i skorzystaj z instrukcji zabezpieczenia konta u jego dostawcy.