Incydent wycieku danych
ALAB laboratoria
alab.pl
- Data ataku
listopada 2023 - Ujawnienie incydentu
2023
- Okres danych
- 2017 - 2023
- Skala incydentu
- Nie ustalono
Zakres danych
- Imiona i nazwiska · potwierdzone
- Adresy zamieszkania · potwierdzone
- Daty urodzenia · potwierdzone
- Numery PESEL · potwierdzone
- Dane medyczne · potwierdzone
Publikacja danych
- Opublikowano zbiór danych
Wyciek danych z ALAB to największy wyciek wyników badań w Polsce
ALAB laboratoria to jedna z największych sieci laboratoriów diagnostycznych w Polsce, która wykonuje badania we własnych placówkach i dla wielu przychodni. W listopadzie 2023 roku padła ofiarą ataku grupy ransomware RA World. Firma odmówiła zapłaty okupu, a przestępcy zaczęli publikować wyniki badań pacjentów.
Pierwsza paczka zawierała wyniki ponad 55 tys. badań z lat 2017-2023, a kolejne publikacje objęły też dane pracowników i współpracowników firmy. W historii wycieków w bezpiecznedane.gov.pl incydent figuruje z datą sierpnia 2024 roku, ale sam atak i pierwsze publikacje miały miejsce na przełomie 2023 i 2024 roku.
Kogo dotyczy wyciek z ALAB
Ten wyciek może dotyczyć osób, które nigdy nie były w placówce z logo ALAB.
Pacjenci placówek ALAB
Wyciek obejmuje osoby, które oddawały krew lub inne próbki bezpośrednio w punktach pobrań ALAB. Opublikowane pliki dotyczyły na początku głównie pacjentów z Warszawy, Łodzi i okolic.
Pacjenci przychodni współpracujących z ALAB
ALAB wykonuje badania na zlecenie wielu przychodni i punktów medycznych, które nie należą do grupy. Pacjent mógł oddać krew w swojej przychodni, a próbka trafiła do laboratorium ALAB, więc jego wynik też mógł znaleźć się w wycieku. Dlatego sprawdzenie PESEL w bezpiecznedane.gov.pl ma sens nawet bez pamięci o wizycie w ALAB, a do logowania wystarczy na przykład mObywatel.
Co zawierają opublikowane wyniki badań
Każdy plik to wynik badania konkretnej osoby, więc łączy dane identyfikacyjne z informacją o zdrowiu.
| Dane | Status | Znaczenie |
|---|---|---|
| Imię, nazwisko, data urodzenia, PESEL | potwierdzone przez CERT Polska | ryzyko wyłudzenia kredytu i kradzieży tożsamości |
| Adres pacjenta | potwierdzone w części wyników | fałszywe przesyłki i wizyty |
| Wyniki badań, od morfologii po cytologię i posiewy | potwierdzone | szantaż i bardzo wiarygodne oszustwa |
| Dane pracowników i współpracowników, w tym wynagrodzenia | potwierdzone w kolejnych publikacjach | ryzyko dla osób związanych z firmą |
| Hasła i dane kart płatniczych | brak informacji o wycieku | brak informacji o wycieku |
Według ustaleń Zaufanej Trzeciej Strony wyniki 55 tys. badań z pierwszej paczki dotyczą około 12 tys. unikalnych numerów PESEL, bo jedna osoba często ma kilka wyników. Przestępcy twierdzili, że wykradli dane znacznie większej liczby pacjentów, ale do bezpiecznedane.gov.pl trafiają wyłącznie numery, które zostały faktycznie upublicznione.
Osobną grupą są pracownicy i współpracownicy ALAB. W ich przypadku wyciekły między innymi adresy do wysyłki PIT, wynagrodzenia i umowy, a sam zestaw obejmował prawie 2 tys. osób. Dla nich typowym pretekstem oszustwa może być korekta rozliczenia podatkowego albo zaległa wypłata.
Wynik badania jako narzędzie oszusta
Dane medyczne pozwalają na oszustwa, które działają na emocjach i strachu o zdrowie.
Oszust, który zna wynik badania, może zadzwonić jako lekarz albo pracownik laboratorium z informacją o nieprawidłowym wyniku i zaproponować płatne badanie kontrolne czy konsultację. Taki telefon jest bardzo przekonujący, bo rozmówca podaje prawdziwą datę i rodzaj badania. Wyniki dotyczące chorób zakaźnych, ciąży czy nowotworów mogą też posłużyć do szantażu.
Zastrzeżenie PESEL w aplikacji mObywatel blokuje kredyt na cudze dane, ale nie zmienia faktu, że wynik badania już jest w obiegu. Tu najważniejsza jest czujność wobec każdego kontaktu, który powołuje się na badania.
Telefon z laboratorium o niepokojącym wyniku badania z prośbą o opłatę za pilną konsultację albo SMS z linkiem do pobrania wyników to scenariusze, które pasują do danych z tego wycieku. Wyniki sprawdzaj w przychodni, która zleciła badanie, albo na oficjalnej stronie laboratorium wpisanej ręcznie.
Przebieg incydentu ALAB
Wyciek z ALAB rozłożył się na kilka publikacji w ciągu paru miesięcy.
- 19 listopada 2023 roku ALAB obserwuje zmasowany atak na swoje serwery.
- Pod koniec listopada 2023 roku RA World publikuje próbkę z wynikami ponad 55 tys. badań, a CERT Polska dodaje upublicznione numery PESEL do bezpiecznedane.gov.pl.
- W grudniu 2023 roku przestępcy publikują dane pracowników, współpracowników i dostawców firmy.
- Na początku 2024 roku pojawia się kolejna paczka wyników, uporządkowana według numerów PESEL.
- ALAB zgłasza sprawę do Prezesa UODO i Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości.
Wyciek danych z ALAB w skrócie
Wyciek objął wyniki badań laboratoryjnych pacjentów ALAB i przychodni z nim współpracujących, razem z imionami, nazwiskami, datami urodzenia i numerami PESEL, a także dane pracowników firmy. Dane są publicznie dostępne. Najgroźniejsze jest połączenie PESEL z wynikiem badania, bo pozwala na bardzo wiarygodne oszustwa i szantaż. Rekomendacje poniżej pokazują, od czego zacząć.
Rekomendacje
-
Zastrzeż PESEL
Jeśli incydent objął Twoje dane, zastrzeż PESEL w aplikacji mObywatel, przez internet lub w urzędzie gminy. Z bezpłatnej usługi mogą korzystać pełnoletnie osoby z numerem PESEL.
Jak zastrzec PESEL -
Uważaj na telefony o wynikach badań
Oszust może znać datę i rodzaj Twojego badania. Nie płać za pilne konsultacje proponowane przez telefon i nie pobieraj wyników z linków, tylko skontaktuj się z przychodnią, która zleciła badanie.